हरित इमारत उद्दिष्टे पूर्ण करण्यासाठी मध्य आशियाने कमी-क्रोमियम स्टीलचा अवलंब केला.

२०२५-०७-२२

मध्य आशिया त्याच्या विपुल नैसर्गिक संसाधनांसाठी, विशेषतः खनिजांसाठी ओळखला जातो. एकट्या कझाकस्तानमध्ये जागतिक क्रोमियम साठ्यापैकी जवळपास ३०% साठा आहे, ज्यामुळे तो जागतिक बाजारपेठेतील एक प्रमुख पुरवठादार बनला आहे. तथापि, प्रदूषण आणि औद्योगिक कचऱ्याबद्दल वाढत्या चिंतेमुळे क्रोमियम प्रक्रियेच्या पर्यावरणीय परिणामाकडे लक्ष वेधले गेले आहे. २०२४ मध्ये, कझाकस्तानमधील अनेक प्रदेशांमध्ये नवीन क्रोमियम कचरा विल्हेवाट स्थळांना विरोध करण्यासाठी सार्वजनिक निदर्शने झाली. या निदर्शनांमधून अधिक स्वच्छ आणि अधिक शाश्वत विकासाची वाढती मागणी दिसून आली.

याला प्रतिसाद म्हणून, प्रादेशिक सरकारांनी एक उपाय म्हणून अधिक पर्यावरणपूरक बांधकाम साहित्याला प्रोत्साहन देण्यास सुरुवात केली आहे. या स्थित्यंतराला पाठिंबा देण्यासाठी कझाकस्तान आणि उझबेकिस्तान आंतरराष्ट्रीय भागीदारांशी, विशेषतः युरोपियन युनियनशी, संबंध अधिक दृढ करत आहेत. दरम्यान, ओईसीडीने (OECD) पायाभूत सुविधा गुंतवणुकीसाठी अद्ययावत मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत, जी संपूर्ण प्रदेशात प्रमाणित पर्यावरणपूरक साहित्य आणि अधिक जबाबदार औद्योगिक पद्धतींचा अवलंब करण्यास प्रोत्साहन देतात. ही मार्गदर्शक तत्त्वे प्रमाणित पर्यावरणपूरक साहित्य आणि जबाबदार खरेदीला भविष्यातील बांधकाम नियोजनाचे प्रमुख भाग म्हणून प्रोत्साहन देतात.

कमी क्रोमियम स्टील का फायदेशीर आहे

कमी-क्रोमियम स्टीलमध्ये सहसा १०% पेक्षा कमी क्रोमियम असते. जेव्हा ते निकेल किंवा ॲल्युमिनियमसोबत वापरले जाते, किंवा त्यावर संरक्षक लेप दिला जातो, तेव्हा ते पारंपरिक स्टेनलेस स्टीलप्रमाणेच गंज-प्रतिरोधक क्षमता देते. त्याच वेळी, त्याच्या उत्पादनासाठी कमी ऊर्जा लागते आणि त्यामुळे कार्बन उत्सर्जनही कमी होते. यामुळे, पर्यावरणावरील परिणाम कमी करण्याचे उद्दिष्ट असलेल्या प्रकल्पांसाठी ते अधिक योग्य ठरते.

जागतिक बाजारपेठ प्रतिसाद देत आहे. ग्रँड व्ह्यू रिसर्चनुसार, कमी-क्रोमियमयुक्त स्टीलसह कमी-मिश्रधातू स्टीलच्या बाजारपेठेने आधीच ५२ अब्ज डॉलर्सचा टप्पा ओलांडला आहे. २०३० पर्यंत त्यात दरवर्षी ७.२% दराने वाढ होण्याची अपेक्षा आहे. मध्य आशियामध्ये, मजबूत स्थानिक संसाधने, स्वस्त मजूर आणि प्रस्थापित प्रक्रिया यांमुळे हे साहित्य व्यावहारिक आणि किफायतशीर ठरते.

सार्वजनिक बांधकाम आणि उद्योगाकडून खरी मागणी

संपूर्ण प्रदेशात, पूल, बोगदे आणि रेल्वेमार्ग यांसारख्या पायाभूत सुविधा प्रकल्पांमध्ये कमी-क्रोमियम स्टीलचा वापर सुरू होत आहे. कझाकस्तान आणि उझबेकिस्तानमध्ये, सरकारी-समर्थित विकास प्रकल्पांमध्ये ओलावा आणि क्षारांच्या संपर्कात येणाऱ्या घटकांसाठी याचा वापर केला जात आहे. यामध्ये रेल्वेचे भाग आणि पुलाचे रूळ यांचा समावेश आहे. परिणामांनुसार, सामग्रीचा खर्च आणि दीर्घकालीन देखभाल या दोन्हीमध्ये बचत होत असल्याचे दिसून येते.

उद्योगधंदेदेखील मागणीला चालना देत आहेत. पवन ऊर्जा, पेट्रोकेमिकल्स आणि खाणकाम यांसारख्या क्षेत्रांना मजबूत, विश्वासार्ह आणि परवडणाऱ्या सामग्रीची गरज आहे. आंतरराष्ट्रीय अभ्यासांनुसार, मध्य आशिया हे हरित बांधकाम पद्धती आणि अधिक स्वच्छ सामग्रीसाठी एक प्रमुख चाचणी केंद्र बनत आहे.

फायदे स्पष्ट आहेत

१. धोरणात्मकदृष्ट्या अनुकूल: अधिक कठोर पर्यावरणीय कायदे आणि आंतरराष्ट्रीय प्रकल्पांच्या आवश्यकतांमुळे आता प्रमाणित हरित सामग्रीला अनुकूलता मिळत आहे.
२. कमी खर्च: उच्च-क्रोमियम स्टेनलेस स्टीलच्या तुलनेत, कमी-क्रोमियम पर्याय १०-३०% स्वस्त असतात आणि देखभालीचा खर्च २०% किंवा त्याहून अधिक कमी करू शकतात.
३. सिद्ध कार्यक्षमता: या स्टीलने क्षरण आणि क्षार-फवारा चाचण्या यशस्वीपणे पार केल्या आहेत, ज्यामुळे ते आव्हानात्मक परिस्थितीतही विश्वसनीय ठरतात.

पुढे पाहणे

जागतिक क्रोमियमच्या किमती वाढत आहेत. अंदाजानुसार, २०२४ मधील १५.७ अब्ज डॉलर्सवरून २०३३ पर्यंत या किमती १९.७ अब्ज डॉलर्सपर्यंत वाढतील. मध्य आशियाई देशांवर आता किफायतशीर आणि शाश्वत पर्याय शोधण्याचा खरा दबाव आहे. तज्ञांचा विश्वास आहे की, येत्या दोन वर्षांत या प्रदेशातील ३०% पेक्षा जास्त मोठे प्रकल्प कमी-क्रोमियम स्टीलचा वापर सुरू करतील—एकतर प्रायोगिक तत्त्वावर किंवा कायमस्वरूपी. या बदलामुळे स्थानिक पुरवठा साखळ्यांचे स्वरूप बदलण्याची आणि भविष्यातील सामग्री मानकांवर प्रभाव पडण्याची अपेक्षा आहे.

कंपन्या आता काय करू शकतात

१. प्रमाणित व्हा: युरोपियन युनियन (EU) आणि स्थानिक पर्यावरणीय प्रमाणपत्रे मिळवल्याने विश्वासार्हता वाढू शकते आणि निर्यातीसाठी मदत होऊ शकते.
२. लहान सुरुवात करा: कामगिरी दाखवण्यासाठी आणि ग्राहकांसोबत विश्वास निर्माण करण्यासाठी प्रायोगिक प्रकल्प हा एक चांगला मार्ग आहे.
३. चर्चेत सामील व्हा: युरोपियन युनियन (EU) किंवा ओईसीडी (OECD) समर्थित हरित कार्यक्रमांमध्ये भाग घेतल्याने निधी आणि तांत्रिक सहाय्य मिळवण्याचे मार्ग खुले होऊ शकतात.

मध्य आशिया अधिक पर्यावरणपूरक बांधकाम साहित्याकडे वाटचाल करत आहे. हा बदल सार्वजनिक दबाव, खर्चातील फायदे आणि नवीन तंत्रज्ञान या सर्वांच्या एकत्रित प्रभावामुळे होत आहे. पोलाद पुरवठादारांसाठी—विशेषतः चीन आणि युरोपमधील—वाढत्या बाजारपेठेत प्रवेश करण्याची ही एक संधी आहे. जे योग्य उत्पादने आणि भागीदारीसह लवकर पाऊल उचलतील, ते या प्रदेशाच्या शाश्वत बांधकामाकडे होणाऱ्या संक्रमणामध्ये नेतृत्व करण्याची शक्यता आहे.